วิตามินเค3 เกรดอาหารสัตว์: คุณสมบัติ มาตรฐาน และการจัดเก็บ

วิตามินเค3 เกรดอาหารสัตว์ที่ใช้กันทั่วไปในอุตสาหกรรมพรีมิกซ์มีอยู่หลักๆ สามรูปแบบ ได้แก่ Menadione Sodium Bisulfite (MSB), Menadione Sodium Bisulfite Complex (MSBC) และ Menadione Dimethylpyrimidinol Bisulfite (MPB) ซึ่งแต่ละรูปแบบมีปริมาณสารออกฤทธิ์และความคงตัวต่อแสงและความชื้นแตกต่างกัน ผู้ผลิตอาหารสัตว์จึงต้องพิจารณาเลือกตามลักษณะสูตรอาหารและกระบวนการผลิตของตนเอง

วิตามินเค3 คืออะไร

Vitamin K3 หรือ Menadione เป็นสารตั้งต้นสังเคราะห์ในกลุ่มวิตามินเค ซึ่งมีบทบาทในกระบวนการเมแทบอลิซึมปกติของสัตว์ รวมถึงกระบวนการแข็งตัวของเลือดและการสร้างโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับกระดูก เนื่องจากโมเลกุลเมนาไดโอนบริสุทธิ์ไม่เสถียรต่อแสง ความชื้น และสภาวะด่าง อุตสาหกรรมอาหารสัตว์จึงพัฒนาเกลือรูปแบบต่างๆ ที่มีความเสถียรสูงขึ้นสำหรับใช้ในพรีมิกซ์และสูตรอาหารสำเร็จรูป วัตถุดิบกลุ่มนี้จัดอยู่ในหมวดวัตถุเจือปนอาหารสัตว์ ไม่ใช่วัตถุดิบสำหรับผลิตภัณฑ์อาหารมนุษย์โดยทั่วไป ผู้ซื้อจึงควรตรวจสอบข้อกำหนดการใช้งานตามกฎระเบียบอาหารสัตว์ของประเทศปลายทางก่อนนำไปใช้

วิตามินเค3 เกรดอาหารสัตว์ที่พบในตลาด

ตารางด้านล่างสรุปรูปแบบหลักของวิตามินเค3 เกรดอาหารสัตว์ที่มีจำหน่ายในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พร้อมลักษณะทางกายภาพและปริมาณสารออกฤทธิ์โดยประมาณ

ตัวเลขปริมาณสารออกฤทธิ์เป็นค่าทั่วไปของอุตสาหกรรม ผู้ซื้อควรยืนยันค่าจริงจากใบรับรองผลวิเคราะห์ (COA) ของแต่ละล็อตการผลิตก่อนคำนวณสูตรพรีมิกซ์เสมอ เนื่องจากค่าความเข้มข้นอาจมีความแปรผันระหว่างผู้ผลิตและระหว่างล็อต

การใช้งานวิตามินเค3 ในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์

วิตามินเค3 ถูกใช้เป็นส่วนประกอบในพรีมิกซ์วิตามินรวมสำหรับอาหารสัตว์ปีก สุกร สัตว์น้ำ และอาหารสัตว์เลี้ยง โดยทั่วไปจะถูกผสมในขั้นตอนการผลิตพรีมิกซ์ก่อนนำไปผสมรวมกับวัตถุดิบหลักในสูตรอาหารสำเร็จรูป ปริมาณการใช้ในสูตรขึ้นอยู่กับชนิดสัตว์ ช่วงอายุ และข้อกำหนดทางโภชนาการของแต่ละสูตร ซึ่งนักโภชนาการสัตว์เป็นผู้กำหนดตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

คุณสมบัติด้านความคงตัวและการแปรรูป

วิตามินเค3 ในรูปเกลือมีความคงตัวดีกว่าเมนาไดโอนบริสุทธิ์อย่างมีนัยสำคัญ แต่ยังคงมีความไวต่อแสง ความชื้น และสภาวะด่างในระดับหนึ่ง ในกระบวนการผลิตพรีมิกซ์ ผู้ผลิตบางรายจึงเลือกใช้วัตถุดิบที่ผ่านการเคลือบไมโคร (microencapsulation) เพื่อเพิ่มความคงตัวระหว่างการเก็บรักษาและกระบวนการอัดเม็ด (pelleting) ที่มีความร้อนร่วมด้วย วัตถุดิบกลุ่มนี้ละลายน้ำได้ดีพอสมควร ทำให้สามารถผสมเข้ากับระบบพรีมิกซ์แบบผงและแบบน้ำได้ ความเข้ากันได้กับวัตถุดิบอื่นในพรีมิกซ์ควรได้รับการทดสอบล่วงหน้า โดยเฉพาะกับแร่ธาตุที่มีฤทธิ์ออกซิไดซ์สูง ซึ่งอาจเร่งการสลายตัวของวิตามิน

การจัดเก็บและเอกสารด้าน QA ที่ควรร้องขอจากผู้จำหน่าย

วิตามินเค3 เกรดอาหารสัตว์ควรเก็บในที่แห้ง เย็น และพ้นแสงแดดโดยตรง บรรจุภัณฑ์ทั่วไปเป็นถุงพลาสติกชั้นในร่วมกับถุงกระดาษหรือถุงพลาสติกชั้นนอกขนาด 25 กิโลกรัม เพื่อป้องกันความชื้นและแสงระหว่างการขนส่งและจัดเก็บ ควรปิดผนึกถุงให้สนิททุกครั้งหลังเปิดใช้งานบางส่วน และหลีกเลี่ยงการวางใกล้สารที่มีฤทธิ์เป็นด่างหรือสารออกซิไดซ์ ในด้านเอกสาร ผู้ซื้อควรร้องขอใบรับรองผลวิเคราะห์ (Certificate of Analysis) ที่ระบุปริมาณสารออกฤทธิ์จริงของล็อตนั้น เอกสารสเปกสินค้า (Specification Sheet) ข้อมูลโลหะหนักและสิ่งปนเปื้อน รวมถึงข้อมูลการสอบย้อนกลับของล็อตการผลิต (lot traceability) เพื่อใช้ประกอบการควบคุมคุณภาพภายในโรงงานและตอบสนองต่อข้อกำหนดด้านเอกสารของลูกค้าปลายทาง