โซเดียมไดโครเมต เกรดอุตสาหกรรม (Sodium Dichromate, Na2Cr2O7) ที่ใช้ในโรงงานผลิตแบ่งหลักเป็นสองรูปแบบคือเกรดไดไฮเดรต (dihydrate, CAS 7789-12-0) ซึ่งเป็นรูปแบบที่พบได้ทั่วไปในเชิงพาณิชย์ และเกรดแอนไฮดรัส (anhydrous, CAS 10588-01-9) ที่ผ่านการไล่น้ำผลึกออกแล้ว ทั้งสองรูปแบบเป็นสารประกอบโครเมียมหกวาเลนต์ (hexavalent chromium) ที่มีฤทธิ์ออกซิไดซ์สูง ใช้เป็นวัตถุดิบตั้งต้นในอุตสาหกรรมฟอกหนัง การผลิตเม็ดสี สารยับยั้งการกัดกร่อน และกระบวนการชุบโลหะ การเลือกเกรดที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับความต้องการด้านความบริสุทธิ์ ปริมาณน้ำตกค้าง และข้อกำหนดด้านการจัดเก็บของแต่ละกระบวนการผลิต

เกรดและมาตรฐานของโซเดียมไดโครเมต (Sodium Dichromate) เกรดอุตสาหกรรม

เนื่องจากโซเดียมไดโครเมตเป็นสารเคมีอุตสาหกรรม ไม่ใช่วัตถุดิบอาหารหรือยา จึงไม่มีมาตรฐาน FCC หรือ USP/EP กำกับโดยตรง การระบุคุณภาพในทางการค้าจึงอ้างอิงตามสเปกเฉพาะของผู้ผลิตแต่ละราย (technical grade specification) ซึ่งโดยทั่วไปกำหนดค่าความบริสุทธิ์ (assay) เป็นสัดส่วนของ Na2Cr2O7 และควบคุมปริมาณสิ่งเจือปนอย่างคลอไรด์ ซัลเฟต และโลหะหนักอื่น ๆ ให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำ

คุณลักษณะเกรดไดไฮเดรต (Dihydrate)เกรดแอนไฮดรัส (Anhydrous)
สูตรเคมีNa2Cr2O7·2H2ONa2Cr2O7
CAS Number7789-12-010588-01-9
ลักษณะทางกายภาพผลึกสีส้มแดงถึงแดงเข้มผลึกหรือเกล็ดสีส้มแดง ดูดความชื้นง่ายกว่า
ความบริสุทธิ์ทั่วไปประมาณ 99.0% ขึ้นไป (basis Na2Cr2O7)ประมาณ 99.0% ขึ้นไป
จุดหลอมเหลวสลายตัว/สูญเสียน้ำผลึกก่อนหลอมเหลวที่อุณหภูมิต่ำกว่าประมาณ 356°C
การใช้งานหลักสารละลายสำหรับฟอกหนังและกระบวนการเปียก (wet process)การผลิตเม็ดสีและกระบวนการที่ต้องการน้ำต่ำ

เมื่อละลายน้ำ สารละลายโซเดียมไดโครเมตมีสภาพเป็นกรดอ่อนถึงกรดปานกลาง โดยทั่วไป pH ของสารละลายความเข้มข้น 10% w/w อยู่ในช่วงประมาณ 3.5–4.5 ซึ่งผู้ใช้งานควรตรวจสอบค่าที่แท้จริงจาก Certificate of Analysis ของแต่ละล็อตการผลิต เนื่องจากค่าอาจแปรผันตามแหล่งผลิตและกระบวนการตกผลึก

รูปลักษณ์ทางกายภาพและบรรจุภัณฑ์

โซเดียมไดโครเมตเชิงพาณิชย์มีลักษณะเป็นผลึกหรือเกล็ดสีส้มแดง ละลายน้ำได้ดี และดูดความชื้นจากอากาศได้ในระดับหนึ่ง จึงต้องบรรจุในภาชนะที่ป้องกันความชื้นและการรั่วซึม รูปแบบบรรจุภัณฑ์ที่พบทั่วไปคือถังเหล็กหรือถัง HDPE แบบมีซับใน (lined drum) ขนาด 25 กิโลกรัมถึง 50 กิโลกรัมสำหรับการใช้งานขนาดเล็กถึงกลาง และบรรจุภัณฑ์ขนาดใหญ่แบบถุงเบจ (bulk bag) หรือถังขนาดใหญ่สำหรับผู้ใช้งานระดับโรงงานต่อเนื่อง การขนส่งต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดสำหรับสารออกซิไดซ์และวัตถุอันตรายอย่างเคร่งครัด

การใช้งานในอุตสาหกรรม

ในกระบวนการผลิตจริง โซเดียมไดโครเมตถูกนำไปใช้เป็นวัตถุดิบตั้งต้นสำหรับหลายสายการผลิต ได้แก่

ผู้ผลิตที่นำโซเดียมไดโครเมตเข้าสู่กระบวนการควรออกแบบขั้นตอนการเจือจางและการควบคุม pH ของสารละลายให้สอดคล้องกับชนิดของปฏิกิริยาเป้าหมาย เนื่องจากความเข้มข้นและอุณหภูมิมีผลโดยตรงต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน

การจัดการ การจัดเก็บ และความปลอดภัย

โซเดียมไดโครเมตเป็นสารออกซิไดซ์แรงและเป็นสารประกอบโครเมียมหกวาเลนต์ ซึ่งหน่วยงานระหว่างประเทศจัดอยู่ในกลุ่มสารก่อมะเร็งในมนุษย์ (IARC Group 1) การจัดเก็บและใช้งานจึงต้องปฏิบัติตามมาตรการความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด ได้แก่

ด้วยลักษณะที่เป็นทั้งสารออกซิไดซ์และสารที่มีข้อกำหนดด้านกฎระเบียบเข้มงวดในหลายประเทศ ผู้ซื้อควรวางแผนด้านการขนส่งและการจัดเก็บร่วมกับผู้จำหน่ายตั้งแต่ขั้นตอนวางแผนการสั่งซื้อ ไม่ใช่เมื่อสินค้าถึงโรงงานแล้ว

เอกสารควบคุมคุณภาพที่ควรร้องขอ

ก่อนนำโซเดียมไดโครเมตเข้าสู่สายการผลิต ฝ่าย QA ควรร้องขอเอกสารอย่างน้อยดังนี้

คำถามที่พบบ่อย

โซเดียมไดโครเมตเกรดไดไฮเดรตกับเกรดแอนไฮดรัสต่างกันอย่างไร

เกรดไดไฮเดรตมีน้ำผลึกอยู่ในโครงสร้าง (Na2Cr2O7·2H2O) ซึ่งพบได้ทั่วไปในเชิงพาณิชย์และเหมาะกับกระบวนการที่ใช้สารละลายน้ำ ส่วนเกรดแอนไฮดรัสผ่านการไล่น้ำผลึกออกแล้ว เหมาะกับกระบวนการที่ต้องการควบคุมปริมาณน้ำตั้งต้นอย่างแม่นยำ เช่น การผลิตเม็ดสีบางชนิด

โซเดียมไดโครเมตใช้ในอุตสาหกรรมใดบ้าง

ใช้หลักในอุตสาหกรรมฟอกหนังแบบโครเมียม การผลิตเม็ดสีกลุ่มโครเมตและโครเมียมออกไซด์ สารยับยั้งการกัดกร่อน กระบวนการชุบโลหะ และเป็นสารออกซิไดซ์ในกระบวนการสังเคราะห์เคมีบางประเภท

การจัดเก็บโซเดียมไดโครเมตต้องระวังอะไรเป็นพิเศษ

ต้องจัดเก็บแยกจากสารรีดิวซ์และวัสดุติดไฟง่ายเนื่องจากเป็นสารออกซิไดซ์แรง จัดเก็บในพื้นที่แห้ง มีระบบระบายอากาศ และปฏิบัติตาม Safety Data Sheet อย่างเคร่งครัดเนื่องจากเป็นสารประกอบโครเมียมหกวาเลนต์

เราเติบโตไปกับคุณอย่างไร

สำหรับโซเดียมไดโครเมต DIC ดูแลตั้งแต่การสำรองสินค้าในภูมิภาคเพื่อให้แผนการผลิตของคุณไม่ต้องรอการนำเข้าเพียงรอบเดียว การมีตัวเลือกเกรดทั้งไดไฮเดรตและแอนไฮดรัสให้เลือกตามความต้องการของกระบวนการ ไปจนถึงคลังสินค้าที่มีมาตรการจัดการสารควบคุมพิเศษสำหรับวัตถุดิบที่ต้องการการดูแลด้านความปลอดภัยเป็นพิเศษ และรูปแบบ VMI ที่ช่วยรองรับความผันผวนของความต้องการใช้งานแทนที่ทีมจัดซื้อของคุณต้องแบกรับภาระสต็อกเอง

ติดต่อทีมเทคนิค →

บทความนี้มีให้อ่านใน English · Tiếng Việt English →Tiếng Việt →
แหล่งที่มา: ทีมเทคนิค DIC