Dicalcium Phosphate เกรดต่างๆ: อาหารสัตว์ อาหารคน และเภสัชกรรม

Dicalcium Phosphate เกรดต่างๆ ที่มีจำหน่ายในตลาดแบ่งออกเป็นสามกลุ่มหลักตามการใช้งาน ได้แก่ เกรดอาหารสัตว์ (Feed Grade) สำหรับเป็นแหล่งแคลเซียมและฟอสฟอรัสในสูตรอาหารสัตว์ เกรดอาหาร (Food Grade) ที่ขึ้นทะเบียนเป็น E341(ii) สำหรับเสริมแร่ธาตุในผลิตภัณฑ์อาหาร และเกรดเภสัชกรรม (Pharma/Excipient Grade) ที่ใช้เป็นสารช่วยในตำรับยาเม็ด ความแตกต่างหลักอยู่ที่ระดับความบริสุทธิ์ ปริมาณฟลูออไรด์ที่ยอมรับได้ และมาตรฐานอ้างอิงที่ใช้ควบคุมคุณภาพ

Dicalcium Phosphate คืออะไร

Dicalcium Phosphate (DCP) เป็นเกลือแคลเซียมฟอสเฟตที่มีสูตรทางเคมี CaHPO4 ในรูปไม่มีน้ำ หรือ CaHPO4·2H2O ในรูปไดไฮเดรต มีเลข CAS 7757-93-9 (ไม่มีน้ำ) และ 7789-77-7 (ไดไฮเดรต) ลักษณะเป็นผงหรือเม็ดสีขาวถึงขาวครีม ไม่มีกลิ่น ละลายน้ำได้น้อยแต่ละลายได้ดีในกรดเจือจาง คุณสมบัตินี้ทำให้ DCP เป็นแหล่งแคลเซียมและฟอสฟอรัสที่ปลดปล่อยได้ในสภาวะกรดของระบบทางเดินอาหาร และเป็นสารตัวเติมที่มีความหนาแน่นเหมาะกับกระบวนการอัดเม็ด

Dicalcium Phosphate เกรดต่างๆ และมาตรฐานอ้างอิง

ผู้ซื้อควรระบุเกรดให้ชัดเจนตั้งแต่ขั้นตอนสอบราคา เนื่องจากแต่ละเกรดมีข้อกำหนดด้านสิ่งเจือปนต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะปริมาณฟลูออไรด์ซึ่งเป็นตัวชี้วัดสำคัญของเกรดอาหารสัตว์

สำหรับผู้ผลิตอาหารสัตว์ การเลือก Dicalcium Phosphate เกรดต่างๆ ที่มีแหล่งวัตถุดิบผ่านกระบวนการกำจัดฟลูออรีน (defluorination) อย่างเหมาะสมมีความสำคัญ เนื่องจากส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพและความปลอดภัยของวัตถุดิบ

การใช้งานและคุณสมบัติในการแปรรูป

ในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ DCP ทำหน้าที่เป็นแหล่งแคลเซียมและฟอสฟอรัสที่ดูดซึมได้ในสูตรพรีมิกซ์แร่ธาตุ มักใช้ร่วมกับแหล่งแร่ธาตุอื่นเพื่อปรับสมดุลอัตราส่วนแคลเซียมต่อฟอสฟอรัสในสูตรอาหาร ในอุตสาหกรรมอาหาร DCP ใช้เสริมแคลเซียมในผลิตภัณฑ์ธัญพืชและเครื่องดื่ม โดยมีคุณสมบัติไม่ละลายน้ำสูงจึงไม่ส่งผลต่อรสชาติหรือเนื้อสัมผัสมากนัก ในอุตสาหกรรมเภสัชกรรม DCP ไดไฮเดรตเป็นสารช่วยอัดเม็ดที่นิยมใช้ในกระบวนการอัดตรง (direct compression) เนื่องจากมีการไหลตัวที่ดีและความแข็งแรงของเม็ดยาที่เหมาะสมเมื่อผสมกับสารช่วยไหลอื่น นอกจากนี้ DCP เกรดละเอียดพิเศษยังใช้เป็นสารขัดในผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปากบางประเภท โดยขนาดอนุภาคและความเป็นผลึกมีผลโดยตรงต่อความสามารถในการอัดเม็ดและอัตราการปลดปล่อยตัวยา

การจัดเก็บ บรรจุภัณฑ์ และเอกสาร QA

DCP โดยทั่วไปบรรจุในถุง PP/PE ขนาด 25 กิโลกรัม หรือถุงบิ๊กแบ็ก (jumbo bag) สำหรับปริมาณการสั่งซื้อจำนวนมาก ควรจัดเก็บในพื้นที่แห้ง อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงความชื้นสูงเนื่องจากรูปไดไฮเดรตและรูปไม่มีน้ำสามารถเปลี่ยนสถานะกันได้หากสภาวะแวดล้อมไม่เหมาะสม ซึ่งอาจส่งผลต่อคุณสมบัติการไหลตัวและการอัดเม็ดของวัสดุ ควรวางบนพาเลทและหลีกเลี่ยงการวางติดพื้นหรือผนังโดยตรง เอกสารที่ผู้ซื้อควรร้องขอจากซัพพลายเออร์ในทุกล็อตประกอบด้วย ใบรับรองผลวิเคราะห์ (Certificate of Analysis) ที่ระบุปริมาณ P2O5 แคลเซียม ความชื้น และฟลูออไรด์ สเปคชีตมาตรฐานของผลิตภัณฑ์ ผลทดสอบโลหะหนักตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง และเอกสารการตรวจสอบย้อนกลับของล็อตการผลิตเพื่อรองรับการตรวจสอบภายในและการตรวจประเมินจากลูกค้าปลายทาง