Toluene Xylene LR Tanker Freight ปรับตัวสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เป็นผลโดยตรงจากสงครามในตะวันออกกลางที่บีบให้เรือ LR (Long Range) ต้องเลี่ยงเส้นทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ทำให้ต้นทุนค่าระวางเรือพุ่งขึ้นจนกดทับส่วนต่างราคาที่เรียกว่า Naphtha Arb ระหว่างตะวันออกกลางกับเอเชีย และกระทบต่อเนื่องมาถึงความสม่ำเสมอของวัตถุดิบตั้งต้นสำหรับ Toluene และ Xylene ที่ผู้ผลิตในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ใช้เป็นตัวทำละลายและสารตั้งต้นในหลายอุตสาหกรรม
เบื้องหลัง: กลไกที่ทำให้ Toluene Xylene LR Tanker Freight พุ่งขึ้น
ตามรายงานประจำสัปดาห์ของ Gibson ซึ่งเผยแพร่ผ่าน Hellenic Shipping News ตะวันออกกลางโดยปกติแล้วเป็นแหล่งจัดหา Naphtha กว่าครึ่งหนึ่งของปริมาณนำเข้าทั้งหมดในเอเชีย เมื่อเกิดเหตุการณ์หยุดชะงักบริเวณช่องแคบฮอร์มุซในเดือนมีนาคมที่ผ่านมา เรือ LR ซึ่งเป็นพาหนะหลักในการขนส่ง Naphtha และผลิตภัณฑ์กลั่นระยะไกล ต้องปรับเส้นทางเดินเรือ ทำให้ระยะทางขนส่งยาวขึ้นและใช้เวลามากขึ้นในการหมุนรอบเที่ยวเรือ (vessel turnaround)
ผลที่ตามมาคือค่าระวางเรือ LR ปรับตัวสูงขึ้น เมื่อค่าระวางเพิ่มขึ้นในขณะที่ราคา Naphtha ต้นทางกับปลายทางไม่ได้ปรับตามในอัตราเดียวกัน ส่วนต่างที่เคยทำให้การขนส่ง Naphtha ข้ามภูมิภาคคุ้มทุน หรือที่เรียกว่า Naphtha Arb จึงถูกบีบแคบลง ผู้ค้าบางรายจึงลดปริมาณการส่ง Naphtha ไปยังเอเชียผ่านเส้นทางเดิม ซึ่งส่งผลสะเทือนต่อเนื่องไปถึงโรงงาน reforming และ cracker ในเอเชียที่ใช้ Naphtha เป็นวัตถุดิบในการผลิตกลุ่ม Aromatics อย่าง Toluene และ Xylene
ผลกระทบต่อผู้ซื้อในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แยกตามกลุ่มอุตสาหกรรม
ผู้ผลิตสารเคลือบ กาว และสี (Coatings & Adhesives)
กลุ่มนี้ใช้ Toluene และ Xylene เป็นตัวทำละลายหลักในสูตรสี กาว และหมึกพิมพ์ เมื่อ feedstock Naphtha ตึงตัว ความเสี่ยงที่ตามมาไม่ใช่แค่เรื่องราคา แต่คือความสม่ำเสมอของ lead time การส่งมอบ ผู้ผลิตที่พึ่งพาซัพพลายเออร์รายเดียวหรือแหล่งนำเข้าเดียวควรประเมินทางเลือกสำรอง
ผู้ผลิตที่ใช้ตัวทำละลายเกรดสูงในงานอิเล็กทรอนิกส์
งานทำความสะอาดแผ่นวงจรและกระบวนการผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ต้องการตัวทำละลายเกรด electronic-grade ที่มีความบริสุทธิ์สูงและมาจากแหล่งที่ตรวจสอบย้อนกลับได้ ความผันผวนของซัพพลาย Aromatics ต้นน้ำอาจกระทบคุณภาพและ allocation ของเกรดพิเศษเหล่านี้ก่อนกลุ่มเกรดทั่วไปด้วยซ้ำ เพราะผู้ผลิตต้นน้ำมักให้ความสำคัญกับปริมาณ (volume) มาตรฐานก่อน
ผู้ใช้ Acetone และ Methanol ในอุตสาหกรรมเคมีทั่วไป
แม้ Acetone และ Methanol จะมาจากสายการผลิตที่ต่างจาก Toluene/Xylene โดยตรง แต่อยู่ในระบบโลจิสติกส์ทางเรือเดียวกัน เมื่อค่าระวางเรือ LR และเรือเคมีภัณฑ์โดยรวมปรับตัวสูงขึ้นจากความตึงตัวของตลาดพลังงาน ผู้ซื้อกลุ่มนี้ควรจับตาคิวเรือและ booking lead time ที่อาจยืดออกจากผลกระทบข้างเคียง (spillover) ของตลาด Naphtha/Aromatics
เปรียบเทียบเส้นทางจัดหา Naphtha และอนุพันธ์ Aromatics
| เส้นทาง/แหล่งจัดหา | ความเสี่ยงต่อ Hormuz | ผลต่อค่าระวาง LR | นัยต่อ lead time เข้า SEA |
|---|---|---|---|
| ตะวันออกกลาง (Gulf) ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ | สูง - เส้นทางหลักที่ได้รับผลกระทบโดยตรง | เพิ่มขึ้นจากการปรับเส้นทางเลี่ยง | ยืดออก ไม่แน่นอนสูงขึ้น |
| สหรัฐอเมริกา (US Gulf Coast) | ต่ำ - ไม่ผ่านฮอร์มุซ | ปรับขึ้นตามตลาดเรือ LR โดยรวม แต่ไม่ผูกกับความเสี่ยงจุดเดียว | คงที่กว่า แต่ระยะทางไกลกว่า |
| เอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ/เอเชียภายในภูมิภาค | ต่ำ-ปานกลาง | ได้รับผลทางอ้อมจากดีมานด์ที่โยกมา | สั้นกว่า แต่ปริมาณสำรองจำกัดในช่วงดีมานด์สูง |
เช็กลิสต์การติดตามและวางแผนซัพพลาย Toluene Xylene
- ติดตามรายงาน Gibson และแหล่งข่าวโลจิสติกส์เรือเคมีภัณฑ์รายสัปดาห์ เพื่อดูแนวโน้มค่าระวาง LR อย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่แค่จุดเดียว
- ตรวจสอบว่าแหล่งนำเข้าปัจจุบันของบริษัทพึ่งพาเส้นทางผ่านฮอร์มุซมากน้อยเพียงใด และมีแหล่งสำรองจากภูมิภาคอื่นหรือไม่
- ทบทวนระดับสต็อกบัฟเฟอร์ (buffer stock) ของ Toluene/Xylene ให้สอดคล้องกับ lead time ที่อาจยืดออก ไม่ใช่ lead time ในสภาวะปกติ
- สอบถามซัพพลายเออร์เรื่องทางเลือกการขนส่งแบบ IBC drum สำหรับปริมาณที่ไม่จำเป็นต้องพึ่ง ISO tank เต็มลำ เพื่อลดการผูกกับคิวเรือ LR
- วางแผนการสั่งซื้อล่วงหน้าให้มีช่วงเผื่อ (lead time buffer) มากขึ้นในไตรมาสที่ตลาดพลังงานยังมีความไม่แน่นอนสูง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ทำไมค่าระวางเรือ LR Tanker ถึงกระทบราคาและซัพพลายของ Toluene Xylene
เพราะ Toluene และ Xylene ผลิตจาก Naphtha ผ่านกระบวนการ reforming เมื่อค่าระวางเรือ LR ที่ใช้ขนส่ง Naphtha ข้ามภูมิภาคสูงขึ้น ส่วนต่างราคาที่ทำให้การขนส่งคุ้มทุน (Naphtha Arb) จะแคบลง ผู้ค้าบางรายลดปริมาณขนส่ง ส่งผลให้วัตถุดิบตั้งต้นของ Aromatics ตึงตัวตามไปด้วย
Naphtha Arb คืออะไร และเกี่ยวข้องกับ Toluene Xylene อย่างไร
Naphtha Arb คือส่วนต่างราคา Naphtha ระหว่างสองภูมิภาคที่มากพอจะครอบคลุมต้นทุนขนส่งและยังทำกำไรได้ เมื่อค่าระวางเรือสูงขึ้นจนกินส่วนต่างนี้จนหมด การขนส่ง Naphtha ข้ามภูมิภาคจะไม่คุ้มทุนอีกต่อไป ซึ่งกระทบปริมาณ Naphtha ที่เข้าสู่โรงงานผลิต Toluene/Xylene ในเอเชีย
ผู้ผลิตในไทยควรติดตามอะไรบ้างในช่วงนี้
ควรติดตามรายงานโลจิสติกส์เรือเคมีภัณฑ์รายสัปดาห์ ทบทวนสัดส่วนการพึ่งพาเส้นทางผ่านฮอร์มุซของซัพพลายเออร์ตนเอง และพิจารณาเพิ่มบัฟเฟอร์สต็อกหรือทางเลือกขนส่งแบบ IBC drum เพื่อลดความเสี่ยงจากคิวเรือ LR ที่อาจยืดออก
DIC สนับสนุนความมั่นคงซัพพลายของ Toluene Xylene อย่างไร
DIC จัดหา Toluene, Xylene Sulphur Free, Acetone และ Methanol จากหลายแหล่งต้นทาง และดำเนินโปรแกรม VMI (Vendor Managed Inventory) ร่วมกับช่องทางขนส่งแบบ IBC drum ซึ่งเป็นทางเลือกเสริมจากระบบ ISO tank ที่มักกระจุกตัวอยู่กับผู้ให้บริการไม่กี่ราย แนวทางนี้ช่วยให้ลูกค้าสามารถวางแผนสต็อกและรับมือกับความผันผวนของคิวเรือและค่าระวางได้ยืดหยุ่นขึ้น โดยไม่ต้องพึ่งพาเส้นทางเดียวหรือผู้ขนส่งรายเดียว
หากต้องการปรึกษาเรื่องแผนสำรองซัพพลาย Toluene/Xylene หรือทางเลือกโลจิสติกส์ในช่วงที่ตลาด Naphtha ยังผันผวน ทีมงาน DIC ยินดีพูดคุยผ่านแบบฟอร์มติดต่อของเราครับ
